Со санна «Iаьржа йоI» хиллачу
Алиева Заринина лерина
– Ой, хIара Iаьржа йоI хьенан йу? – олуш,
хезира керта йолучу жимачу йоIана.
– ХIара Ахьмадан йоI йуй? – олуш,
йухахьаьжира кхаьрга веана хьаша.
ДIавоьдучу цунна тIаьхьадаьллачохь сецна
лаьттара йоьIан деда, денана а.
– ХIаъ, – корта таIийра дедас.
– Iаьржа йоI, маса шо ду вайшиннан? – йуха а схьавирзира хьаша. Цо
ша Iаьржа йу алар ца ладелла жима йоI, жоп ца луш, хьаж йуккъе шад а
хIоттийна, резайоцуш, хьаьжира хьеше.
– Ой, дадина оьгIазйахана хир ма йац хьо?! – аьлла, велар иккхира
воккхачу стаге.
Цо, кисанара даьккхина, схьакховдийначу ахчано мелла а бIаьрг
серлабаьккхира беран, хьаж йуккъера шад а баьстира, делахь а, ахча
схьаэца эхь хетта, йухайелира Марха.
Дедас ца оьшу боххушехь, беран буйна таIийра хьешо ахча.
– Дала дукхайахайойла! – аьлла, кех велира воккха стаг, деда, денана
а цунна тIаьхьа а долуш.
Цу хенахь хьалхарчу классе йаханера йоI. Бабас хьийзайора иза:
«Бабин чхьаьвриг, кIайн коч йуьйхича, кхин а Iаьржа хуьлу!» – бохуш. И
шена аьлча, халахетий, москал санна, йусалой, охьахуура жима Марха.
ТIаккха, дадас хьостура и, Iаьржачу аматахь йолчу шен хIусамнанна
Iоттар а йеш: «Бабина хьалха дадин йоI Лайн-Аьзни йу!» – олий. Дада
къовллий маравуллура йоIа, йела а къежаш.
Ишколе йоьдуш йуха йезаш йолу кIайн коч а ца йезара Мархина,
Бабас забарна олург бакъ ду моьттуш. «Йоккха хилча, шортта пудар дайа
дезар ду бабин йоьIан. Иштта Iаьржа хилча, цхьаммо а йуьгур ма йац!»
– бохуш, бабас дуьйцург а дагахь дара. ЙоIана ша сихха йоккха хилийта
лаьара, «пудар» хьакха. И хьаькхча, ша кIаййелла, хазлур йу моьттура.
Ишколехь бераша ша хьийзорна кхоьруш хуьлура и, амма хьехархо
а, классера бераш а дика хиларна, цунна шен амат наггахь бен дага ца
догIура.
Йуьхьанцарчу классашкара хьалайаьлла, кхиа йолайелча, иштта а ша
ирча хеташ йолу йоI шегахь доцу «сакхташ» ган йуьйлира. «БIаьргаш
а сийна белахьара. Мара а жима белахьара. Iаьржа а йоцуш, кIайн
йелахьара», – бохуш, куьзгана а хьоьжуш, оьгIазъоьхура Марха. Нанас
83
Орга – 2025 (1)
йа пудар а ца хьокхуьйтура, оьшуш дац, хьо иштта а хаза йу бохуш.
БархIалгIачу классе йаьлча, цхьа кIант вуьйлира, хIара дехьа–сехьа йала
ца йуьтуш, кхунна Iиттарш йан. Кхул а цхьа шо воккха вара иза. ХIара
тIехйолуш гича а, шен накъосташца цхьаьна кхунах воьлуш, забарш йеш
хуьлура. «И дIо йогIург йу-кх хаза йоI, дIахьовсийша цуьнга!» – олура
цо, ца вешаш. Цо и аьлча, вуьйш белалора……………………………………….
ТIаьхье йеша “Орга” журналехь (№1.2025)
