ГАУ «Издательский дом»

БЕКСУЛТАНОВ Муса. ЧIир

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

КIант чехавора шен нанас. Нанас йеттара кIантана, хьан да валла хьакхийца, бохуш, жIаьла санна, хьан наха вийна да!
КIант воьлхура, эгавора, кIантана лата лаьара, ненах лата, дуьненах.
– Хьада, вало, – олура нанас, – тергалве, ма вицве, юьхьсибат даккха цуьнан!
КIант воьдура, халла, воьлхуш.


КIантана, ихна, кIордийнера, тергалвина, хьежна цуьнга.
КIант жима вара, бер дара кIант, кIантана ловза лаьара, шен хеннарчу берашца ловза, Органа чохь лийча, ида.
Ненан маьхьаро лоцура кIант: «Во-о, мичахь ву хьо, ван мичахь ву хьо, ва хьан да хьакхийца валларг, котам санна, наха вийна да!»
КIант воьлхура, ненан мохь хезча. КIант хебара, лечкъара кIант, Iуьрг дайна хьийза дахка санна, ведда вала меттиг боцуш, ненах чуван а ца ваьхьаш.
Нанна каравора Iуьйранна кIант, я алах, хьаьвди чохь, кIеза санна, хьаьрчина Iуьллуш.
ГIаттавора нанас, чувуьгура, вузавора кIант, хьостура:


– Нана яла хьан, – олура нанас, – хьан яла хьан жоьра нана, со цу хьайн дена дуьхьал юьхьIаьржа ма яхийталахь, гIуолахь цига, ларвелахь, хьажалахь цуьнга, тергалвелахь, стаг хено хуьйцу хьуна, итт-пхийтта шо зама а яьлла, иза кхечахьа ваха водахь, цавовззал хийцалуш, кхин стаг хир ву хьуна цунах, сурт эцалахь, сибат цуьнан… дукха чIираш йохку хьуна цунах… иза лечкъар ву хьуна тIаккха, нахе ма кхачийталахь, чIир лахалахь сан цIийнаден, кхаъ баккхалахь хьайн нене, хьайн дена чурт догIийталахь, со цкъа хелха хьовзийталахь, ког биллал йоцу хIара кIажа сан куогана шера майда еш, сан куьйгаша, тIемаша санна, со лаьттара стигала ойуш…
КIант, гIаттаза я гIаьттина, набарха а валанза, шуьри чу аьтта сискал яа гIерташ, тийсалора, шура Iенаш, сискал южуш, ненан хабар, туьйра долуш санна, чаккхене сатуьйсуш, туьйранан хазачу чаккхене.

Нанас кIант аравоккхура, ловцаш беш, куьг тухуш, мара цIанбеш, же, варлахь, варлахь, олуш, ларвелахь, дика хьажалахь, хьан да цо вийна хьуна, ахь иза а вен веза хьуна, дог лоцуш, дагах тоьхна, цхьана метте уьттазза тухуш…

КIант гIоттура, араволура, кIант воьдура цуьнга хьажа, цу стаге, нах бойучу, нах кхоьручу хьаькаме хьажа. КIантана иза говрахь гуора, кура сеттачу Iаьржачу говрахь, тIехь йоццачу кожанкица, хурашка а тIаьрсиган, Iаьржа эткаш а, хаьн тIехь кхозу тапчан хумпIар.
Говр цхьамма дIалоцура, кхечо – луьйта, и хьаькам говрара вуссуш, НКВД-ен коьрта хьаькам.
Наха гуо буора. Мерабетталора. ОхьатеIара. Соьцура. Нах къиэжара. Боьлура цунна.
Стаг кхоссалуш-кхос-кхоссалуш – НКВД-ен и хьаькам, – ши-кхо гIат долчу лами тIе, тIам тохарца, хьоза санна, хьалаволура, къайлаволуш.


КIантана говр хазахетара, хьаькаман и Iаьржа говр, тIе ваха а ца ваьхьаш – нанас чIогIа дихкинера, ша мила ву вовзийтар, – геннара говр тергалъеш, цуьнан егор, Iуьйшу гаьллаш, цхьана метта ца сацалуш, ша лаьттачохь хуьйцу когаш, кIарула Iаьржа еха кхес а цуьнан, цо керчо бIаьргаш а.
КIантана цуьнан гIап гуора юха, хьаькаман йиъкIов гIап, тIулган кертаца лекха йина, ши стаг тIекIелхIоттал лекха, механ Iаь чекхъерйоцу цу керта чу доьгIна ков а.

КIант водура, дIавоьдура, кIант бер дара, жима бер, кIантана ловза лаьара.
КIант ловзура сарралц, генна дукъал тIехьа вуьйлуш, Органа чIожа уллехь соьцуш, ненан аз хеза доцче, берашца цхьаьна, цаьрца луьйчуш.

1 comment

Your Header Sidebar area is currently empty. Hurry up and add some widgets.